Słowo wstępne

Szanowni Państwo,

Już od 7 lat realizowany jest w Polsce Program Pierwotnej Profilaktyki Wad Cewy Nerwowej, mający na celu upowszechnienie spożycia kwasu foliowego wśród kobiet w wieku rozrodczym, które mogą zostać matkami.

Niedobór kwasu foliowego ma szczególne znaczenie w okresie poprzedzającym ciążę i w pierwszych jej tygodniach. Jak Państwo wiecie, niedobór kwasu foliowego sprzyja powstawaniu wad wrodzonych cewy nerwowej, takich jak bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa i przepukliny ośrodkowego układu nerwowego. Wady te powstają w 2 - 4 tygodniu po zapłodnieniu, gdy kobieta najczęściej jeszcze nie wie, że spodziewa się dziecka. Polska należy do krajów o największej w Europie częstości występowania wad cewy nerwowej, a ze względu na wysoką letalność WCN i ograniczone efekty leczenia chirurgicznego, bardzo ważna jest z punktu medycznego - profilaktyka pierwotna.

Wyniki randomizowanych badań prowadzonych w wielu ośrodkach na świecie wykazały, że podawanie kwasu foliowego w okresie przedkoncepcyjnym i pierwszym trymestrze ciąży kobietom z grupy podwyższonego ryzyka wystąpienia WCN, obniżyło o 72 % liczbę wad cewy nerwowej u potomstwa (MRC Vitamin Study Research Group, Lancet 1991). Obserwacyjne badanie kohortowe na populacji 250 tys. kobiet nie obciążonych urodzeniem dziecka z wadą cewy nerwowej prowadzone przez CDC (Atlanta) potwierdziły natomiast, że suplementacja kwasem foliowym w dawce 0,4 mg w okresie okołokoncepcyjnym zmniejsza ryzyko wystąpienia wady cewy nerwowej o 79% w rejonie o wysokiej częstości występowania tych wad, a o 41% w rejonie, gdzie wady te są rzadkie (Berry, N Engl J Med. 1999).

Na podstawie wyników badań międzynarodowych Ministerstwo Zdrowia w Polsce zaleciło aby wszystkie kobiety w wieku rozrodczym spożywały 0,4 mg kwasu foliowego dziennie w celu zmniejszenia ryzyka urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej. Kobiety, które urodziły już dziecko z wadą cewy nerwowej, powinny spożywać 10 krotnie większą dawkę kwasu foliowego tj. 4 mg, pod kontrolą lekarską, zaczynając na miesiąc przed poczęciem dziecka i przez pierwsze 3 miesiące ciąży.

Bardzo istotne jest, by każda młoda kobieta, nawet wtedy gdy nie planuje potomstwa w bliskiej przyszłości, zanim zajdzie w ciążę, codziennie dostarczała organizmowi odpowiednią ilość kwasu foliowego. Ponad 50% ciąż w Polsce jest nadal nieplanowanych i przypadkowych. Dlatego tak ważne jest uświadomienie kobiet o codziennym, profilaktycznym zażywaniu kwasu foliowego przed ciążą, jak i w czasie jej trwania.

Polecajcie Państwo wszystkim swoim pacjentkom codzienne, profilaktyczne zażywanie kwasu foliowego w małej, bezpiecznej dawce 0,4 mg.